Thiếu Tự Tin, Luôn Thấy Mình Chưa Đủ Tốt: Làm Sao Để Nuôi Dưỡng Lại Bản Thân Thành Phiên Bản Tốt Hơn

Bạn cũng là người dễ hoài nghi bản thân và bất an phải không?

Bạn đặc biệt khắt khe với chính mình, làm được là điều đương nhiên, làm không được thì là đồ vô dụng; thấy ưu điểm của người khác là không nhịn được mà đem ra so với mình, rồi lặng lẽ thấy hụt hẫng; gặp chút trắc trở là bắt đầu nghi ngờ năng lực của bản thân, nghĩ thầm: “Quả nhiên mình vẫn không làm được …… "

Nếu bạn cũng thường cảm thấy “mình chưa đủ tốt”, thay vì ép bản thân phải tự tin lên, hãy thử dùng một cách dịu dàng và hiệu quả hơn: hiểu xem những bất an này đến từ đâu, và gỡ bỏ những “niềm tin sai lệch” đang trói buộc mình.

Mong rằng vài cách dưới đây có thể đồng hành cùng bạn, từng bước nuôi dưỡng bản thân thành một người tốt hơn.

1. Trước hết, hãy để cơ thể bình ổn lại

Cơ thể và tâm trí luôn ảnh hưởng lẫn nhau. Khi bạn thấy áp lực và căng thẳng vì thiếu tự tin, hãy hít thở sâu, thả lỏng cơ bắp, để cơ thể bình ổn lại, rồi từ đó tác động ngược lại đến cảm xúc.

2. Ngừng trách móc, chấp nhận sự thật

Đừng mãi chống lại những ý nghĩ trong đầu. Chúng ta rất dễ vừa căng thẳng, vừa trách móc bản thân: “Sao mình lại thế nữa rồi?” “Sao người khác làm được mà mình thì không?”

Lúc này, hãy nghiêm túc thừa nhận với chính mình: “Ừ, mình đúng là người dễ căng thẳng, cũng không tự tin lắm.” Điều lạ là, khi bạn thừa nhận rồi, cảm xúc lại dịu đi phần nào, vì bạn không còn phải giằng co với chính mình nữa.

Vốn dĩ, ngoài nỗi sợ, bạn còn phải tốn bao sức lực để trách bản thân “không nên căng thẳng”. Khi bạn không còn vội vàng phủ nhận chính mình, bạn mới có khoảng trống để nghĩ: vậy, tiếp theo mình có thể làm gì?

3. Xây dựng cách tự đánh giá khách quan

Khi thiếu tự tin, chúng ta rất dễ vì một chuyện nhỏ mà hạ thấp bản thân xuống tận bùn đất. Tệ nhất là coi đánh giá của người khác là con người thật của mình. Nhưng thật ra, có thật sự tệ đến thế không?

• “Mình kém cỏi ư?” Không, chỉ là mình chưa giỏi việc này thôi.
• “Mình không chịu học ư?” Không, mình đang học đây.
• “Từ nay mình là kẻ thất bại ư?” Không, đây chỉ là một lần trải nghiệm.
• “Mình sẽ mãi như thế này ư?” Không, từ trước đến giờ mình đã thay đổi bao nhiêu rồi? Và mình sẽ còn tiếp tục trưởng thành.
• “Người ta bảo mình tệ hại ư?” Không, người ta thì biết cái quái gì.

Một lần thất bại, hay suy nghĩ chủ quan của người khác, đều không phải là con người thật của bạn, cũng không phải là toàn bộ con người bạn. Hãy tập tách bạch chúng ra.

4. Vỗ về đứa trẻ bên trong bạn

“Đứa trẻ bên trong” này, bạn có thể hình dung như một em bé nhỏ trong lòng mình.

Ai cũng từng là một đứa trẻ, và những trải nghiệm thời thơ ấu cũng ảnh hưởng đến cách chúng ta nhìn nhận bản thân, cách đối diện với thế giới này. Đôi khi, gặp những việc lạ lẫm, không giỏi, hoặc từng khiến mình vấp ngã, chúng ta có thể trở nên rụt rè, như thể lại biến về đứa trẻ sợ hãi, thấy mình bất lực ngày nào.

Nhưng thực tế, bạn của bây giờ đã lớn rồi. Dù vẫn còn chút sợ hãi, nhưng bạn đã có nhiều kinh nghiệm và năng lực hơn, và cả quyền chủ động nữa.

5. Gõ phím, viết ra để sắp xếp những suy nghĩ rối bời

Khi thiếu tự tin, đầu óc rất dễ rối tung, đầy ắp những tiếng nói tiêu cực. Để suy nghĩ không rơi vào vòng luẩn quẩn, hãy thử viết những ý nghĩ ra và gỡ rối chúng thật kỹ:

• “Đã xảy ra chuyện gì?”
• “Vì sao mình lại bất an đến vậy?”
• “Chuyện này có liên quan đến trải nghiệm trong quá khứ không?”
• “Điều mình thật sự lo lắng là gì?”
• “Mình có thể cố gắng làm gì?”

Nếu tạm thời chưa bình tĩnh lại được cũng không sao, cứ trút hết mọi thứ nghĩ ra được ra trước cũng được. Đợi suy nghĩ lắng xuống, rồi hãy quay lại xem kỹ.

6. Tìm xem niềm tin “mình chưa đủ tốt” đến từ đâu

Nếu muốn, bạn còn có thể đào sâu thêm:

Bạn của bây giờ, vì sao luôn thấy mình chưa đủ tốt? Những suy nghĩ này bắt đầu từ khi nào? Có phải từng có ai đánh giá bạn như vậy, hay một vài trải nghiệm trong quá khứ đã khiến bạn tin rằng mình là người như thế?

Chúng ta dễ coi những lời từng nghe, những việc từng trải là kết luận cuối cùng. Nhưng thật ra con người luôn thay đổi, bạn cũng có thể làm quen lại với chính mình, không cần mãi tin vào mấy lời vớ vẩn trong quá khứ.

7. Định hình lại nhận thức về bản thân

Bước tiếp theo là làm quen lại với chính mình. Hãy nghĩ xem, những lúc nào bạn thấy mình làm khá tốt? Việc gì là sở trường của bạn? Hoặc, lúc nào bạn từng rất tự tin vào bản thân?

Con người rất phức tạp, bạn cũng được tạo nên từ rất nhiều thứ. Bất an, lo âu, sợ hãi, và cả lương thiện, nỗ lực, dịu dàng, tất cả đều là một phần của bạn. Đừng vì mình có những cảm xúc không tốt, hay có chỗ làm chưa đủ tốt, mà phủ nhận toàn bộ bản thân.

Khi bạn không còn chỉ chăm chăm nhìn vào khuyết điểm, bạn sẽ có cơ hội nhìn thấy một con người mình trọn vẹn hơn, và cũng chân thật hơn.

8. Dùng câu khẳng định bản thân để xây dựng niềm tin nội tâm mới

Nếu tạm thời bạn vẫn chưa nhìn thấy ưu điểm của mình, cũng không sao. Bạn có thể thử tìm một câu châm ngôn sống mà mình thật sự đồng cảm, hoặc bất kỳ câu nói nào có thể động viên bản thân. Khi bạn lại bắt đầu hoài nghi chính mình, trong đầu chỉ còn những tiếng trách móc bản thân, hãy để những câu nói ấy nhắc bạn rằng: ngoài việc phủ nhận chính mình, bạn còn có thể nghĩ khác đi; đối diện với cuộc sống, bạn cũng có nhiều khả năng hơn thế.

Khi bạn lại thấy mình chưa đủ tốt, hãy ngừng trách móc bản thân, thử nhìn mình bằng ánh mắt khách quan và dịu dàng hơn. Thay đổi cách nhìn về bản thân không phải chuyện một sớm một chiều, không sao cả, cứ từ từ thôi! Ai cũng đang dò đá qua sông, dù những hòn đá dưới chân mỗi người đều khác nhau, nhưng đi chậm hay vấp ngã cũng chẳng có gì đáng trách. Mong bạn sớm qua được con sông của riêng mình!