Özgüvenin Yoksa Ve Hep Yetersiz Hissediyorsan: Kendini Daha Iyi Bir Insan Olarak Yeniden Nasıl Büyütürsün?

Sen de kolayca kendinden şüphe eden, huzursuzluğa kapılan biri misin?

Kendine karşı aşırı katısın; başardığında “zaten yapmam gerekiyordu”, başaramadığında “işe yaramazın teki”sin. Başkalarının iyi yanlarını görünce kendini onlarla kıyaslamadan edemiyor, sonra sessizce hayal kırıklığına uğruyorsun. Ufacık bir aksilikte yeteneklerinden şüphe etmeye başlıyor, içinden “Biliyordum, yine olmadı …… ” diyorsun.

Sen de sık sık “Yeterince iyi değilim” diye düşünüyorsan, kendini özgüvenli olmaya zorlamak yerine daha şefkatli ve etkili bir yol dene: Bu huzursuzluğun nereden geldiğini anla ve seni hapseden “yanlış inançları” söküp at.

Aşağıdaki yöntemlerin, adım adım kendini daha iyi bir insan olarak büyütme yolunda sana eşlik etmesini dilerim.

1. Önce bedenini sakinleştir

Beden ve zihin birbirini etkiler. Özgüvensizlik yüzünden stresli ve gergin hissettiğinde derin nefes alıp kaslarını gevşeterek bedenini sakinleştirebilir, bu sayede duygularını da etkileyebilirsin.

2. Kendini suçlamayı bırak, gerçeği kabul et

Kafandaki düşüncelerle durmadan savaşma. Çoğu zaman bir yandan gerilirken bir yandan da kendimizi suçlarız: “Yine mi böyle oldum?” “Başkaları yapabiliyor da ben neden yapamıyorum?”

Böyle anlarda kendine içtenlikle şunu itiraf et: “Evet, kolayca gerilen biriyim ve o kadar da özgüvenli değilim.” İşin garibi, bunu kabul ettiğinde duyguların biraz olsun yatışır; çünkü artık kendinle çekişmek zorunda değilsin.

Önceden korkunun yanında bir de “gerilmemem lazım” diye kendini suçlamak için büyük çaba harcıyordun. Kendini reddetmek için bu kadar acele etmeyi bıraktığında, şunu düşünecek alanın olur: Peki, şimdi ne yapabilirim?

3. Kendini nesnel olarak değerlendir

Özgüvenimiz yokken küçücük bir şey yüzünden kendimizi yerin dibine sokarız. En kötüsü de başkalarının değerlendirmesini gerçek benliğimiz sanmak. Ama gerçekten o kadar kötü mü?

• “Ben çok mu kötüyüm?” Hayır, sadece bu konuda henüz iyi değilim.
• “Öğrenmek istemiyor muyum?” Hayır, şu an öğreniyorum.
• “Artık sonsuza dek başarısız biri miyim?” Hayır, bu sadece bir deneyim.
• “Hep böyle mi kalacağım?” Hayır, geçmişten bugüne ne kadar değiştim? Bundan sonra da gelişmeye devam edeceğim.
• “O bana beceriksiz mi dedi?” Hayır, o ne anlar ki.

Başarısız bir deneyim ya da başkalarının öznel düşünceleri, ne gerçek seni ne de bütün seni yansıtır; bunları ayrı ayrı görmeyi pratik et.

4. İç çocuğunu yatıştır

Bu “iç çocuğu”, içindeki o küçük çocuk olarak düşünebilirsin.

Hepimiz bir zamanlar çocuktuk; çocukluk deneyimlerimiz kendimize nasıl baktığımızı ve dünyayla nasıl yüzleştiğimizi de etkiler. Bazen alışık olmadığımız, iyi olmadığımız ya da daha önce hayal kırıklığı yaşadığımız şeylerle karşılaştığımızda çekingenleşebiliriz; tıpkı yeniden o korkan, elinden bir şey gelmediğini düşünen çocuğa dönüşmüş gibi.

Ama aslında şimdiki sen artık büyüdün. Hâlâ biraz korksan da artık daha çok deneyimin, becerin ve inisiyatifin var.

5. Karmaşık düşüncelerini yazarak toparla

Özgüvensiz hissettiğinde kafan kolayca karmakarışık olur, her türlü olumsuz sesle dolar. Düşüncelerin bir kısır döngüye girmesin diye onları yazıya dökmeyi ve güzelce toparlamayı dene:

• “Ne oldu?”
• “Neden bu kadar huzursuzum?”
• “Bunun geçmiş deneyimlerimle bir ilgisi var mı?”
• “Gerçekten endişelendiğim şey ne?”
• “Ne gibi çabalar gösterebilirim?”

Hemen sakinleşemiyorsan da sorun değil; aklına gelen her şeyi bir çırpıda dökmen de olur. Düşüncelerin durulunca dönüp daha dikkatli bakarsın.

6. “Yeterince iyi değilim” inancının nereden geldiğini bul

İstersen daha da derine inebilirsin:

Şimdiki sen neden hep kendini yetersiz hissediyorsun? Bu düşünceler ne zaman başladı? Biri seni böyle mi değerlendirdi, yoksa geçmişteki bazı deneyimler mi seni böyle biri olduğuna inandırdı?

Duyduğumuz sözleri, yaşadığımız olayları kolayca kesin bir hüküm sanırız. Ama aslında insan sürekli değişir; sen de kendini yeniden tanıyabilirsin, geçmişteki o saçmalıklara sonsuza dek inanmak zorunda değilsin.

7. Kendine bakışını yeniden şekillendir

Sıradaki adım, kendini yeniden tanımak. Bir düşün: Hangi anlarda iyi iş çıkardığını hissettin? Hangi konularda iyisin? Ya da hangi zamanlarda kendine güvenin tamdı?

İnsan karmaşık bir varlıktır; sen de pek çok şeyden oluşuyorsun. Huzursuzluk, kaygı, korku ve aynı zamanda iyilik, çalışkanlık, şefkat; bunların hepsi senin bir parçan. Olumsuz duyguların var diye ya da bazı konularda yeterince iyi değilsin diye kendini bütünüyle reddetme.

Yalnızca kusurlarına bakmayı bıraktığında, daha bütün ve daha gerçek bir seni görme fırsatı bulursun.

8. Olumlamalarla yeni içsel inançlar oluştur

Henüz kendi iyi yanlarını göremiyorsan da sorun değil. İçtenlikle benimsediğin bir hayat sözü ya da seni cesaretlendiren herhangi bir cümle bulmayı deneyebilirsin. Yine kendinden şüphe etmeye başladığında, kafanda yalnızca kendine sitem eden sesler kaldığında, bu sözler sana hatırlatsın: Kendini reddetmenin dışında farklı düşüncelere de sahip olabilirsin; hayatla yüzleşirken önünde daha pek çok olasılık var.

Yine kendini yetersiz hissettiğinde kendini suçlamayı bırak, kendine daha nesnel ve şefkatli bir gözle bakmayı dene. Kendine bakışını değiştirmek bir günde olacak iş değil; sorun değil, acele etme! Hepimiz yolu yürüyerek öğreniyoruz; herkesin önüne çıkan taşlar farklı olsa da yavaş yürümek ya da tökezleye tökezleye ilerlemek gayet doğal. Umarım sen de bir an önce kendi yolunun o zorlu kısmını geride bırakırsın!