Oefening in Zelfbewustzijn: In Vier Stappen Minder Innerlijke Strijd en Weer Helemaal Jezelf Zijn (Met Sjabloon)
Wat betekent “zelfbewustzijn” eigenlijk? Het is het vermogen om je eigen emoties, gedachten en gedragspatronen op te merken en te begrijpen. Je weet wat er nu met je aan de hand is, en ongeveer ook waardoor dat komt. Als we onszelf beter begrijpen, laten we ons minder snel meeslepen door emoties en kunnen we op anderen reageren op een manier die beter bij ons past.
Een voorbeeld:
- Zonder zelfbewustzijn → Iemand zegt iets en je ontploft, kaatst meteen terug en hebt er achteraf spijt van.
- Met zelfbewustzijn → Ik voel me niet gerespecteerd en vraag mezelf eerst: “Wil ik hierop reageren? Hoe reageer ik zo dat ik krijg wat ik wil?”
Zelfbewustzijn betekent dat je je innerlijke reacties ziet en dan kiest hoe je wilt handelen.
Wat zelfbewustzijn je oplevert
Minder innerlijke strijd
Als je een tijdje aan zelfbewustzijn werkt, weet je welke dingen je kunt veranderen en welke je beter kunt loslaten. Zo blijf je jezelf niet steeds verwijten maken en maak je je minder zorgen.
Meer zelfvertrouwen
Als je je eigen kwaliteiten en waarden kent, ga je moeilijkheden en uitdagingen zekerder en rustiger tegemoet, en raak je minder snel in paniek.
Beter omgaan met anderen
Als je je eigen behoeften kent en ze goed verwoordt, bouw je vanzelf gezondere relaties op. Tegelijk kun je je beter in anderen verplaatsen en hun standpunt begrijpen, waardoor je makkelijker omgaat met mensen met een andere achtergrond.
Betere beslissingen nemen
Als je weet wat je belangrijk vindt, kun je keuzes maken waar je volledig achter staat. ദി˶•̀ᴗ•́)✧
Je doelen bereiken
Als je weet wie je bent en wat je wilt, kun je beter plannen en stap voor stap op je doel afgaan, in plaats van dat je je laat beïnvloeden en ongemerkt op het spoor van iemand anders belandt.
Weer helemaal jezelf zijn
Vaak worden we eigenlijk “meegesleurd”: door de verwachtingen van anderen, de regels van de maatschappij en allerlei luidruchtige stemmen… Zelfbewustzijn helpt je om even stil te staan en jezelf af te vragen: kies ik dit omdat ik het echt leuk vind, of alleen omdat iedereen het doet? Langzaam ontdek je wat je echt wilt, en neem je de regie weer in eigen hand.
Voorbereiding op de oefening
Zoek een rustige plek
Een oefening in zelfbewustzijn vraagt om rust en concentratie.
- 🕯️ Veel mensen kiezen voor het slapengaan, omdat je dan kunt terugkijken op de emoties en gebeurtenissen van de dag en de dag goed kunt afsluiten.
- 🌅 Maar anderen doen het liever ’s ochtends, om hun hoofd helder te maken voordat de dag begint, zodat ze met meer richting aan de dag beginnen.
Er is dus geen regel dat het “per se voor het slapengaan” moet. Het gaat erom dat je een moment vindt waarop je rustig kunt worden zonder gestoord te worden, en een plek waar je je prettig voelt (in bed, aan je bureau of in een hoekje van een café: het kan allemaal).
Kies een manier van schrijven die bij je past
- 📖 Een papieren planner: schrijven gaat langzamer en ordenen en terugkijken is lastiger, maar het is ideaal als je dingen graag rustig laat bezinken.
- 💻 Een digitaal dagboek: typen gaat snel, zodat je makkelijk alle gedachten uit je hoofd kunt gieten, en je kunt alles eenvoudig indelen, doorzoeken en terugkijken. Ideaal als je je eigen groei wilt volgen.
Waar het om gaat, is dat je de manier kiest die je “het best volhoudt”.
Je hoeft jezelf niet te dwingen omdat anderen zeggen dat papier meer gevoel geeft, en je hoeft ook niet per se de computer te gebruiken omdat digitaal handig is.
Maar ben je een tikkeltje “perfectionistisch” en ligt je la vol half volgeschreven schriftjes? Probeer het dan deze keer eens met:
Zo doe je de oefening
Stap 1: Voel je emoties
Vraag jezelf eerst: “Hoe voel ik me vandaag?” Schrijf het zo precies mogelijk op, in plaats van alleen “ik voel me rot”.
Stap 2: Verken de oorzaak achter je emoties (vind de trigger)
Vraag jezelf daarna: “Waarom voel ik me zo?” Zo ontdek je waar je emotie vandaan komt: misschien druk, verwachtingen of een tegenslag uit het verleden.
Stap 3: Als ik deze dag over mocht doen, wat zou ik dan doen? En wat ga ik hierna doen? (Denk na over verbeteringen of hoe je ermee omgaat)
Met deze stap zet je bewustzijn om in actie. Kijk eerst terug op wat er vandaag gebeurde en bedenk hoe je het zou aanpakken als je het over mocht doen. Kijk daarna vooruit en schrijf op: “Zo kan ik het de volgende keer beter doen.” Zo bouw je langzaam ervaring op en vind je effectievere manieren om met dingen om te gaan, in plaats van te blijven hangen in zelfverwijt of spijt.
Stap 4: Stel jezelf gerust
Voorbeeld van de oefening
Vandaag was ik de hele dag heel angstig en kon ik me niet concentreren. Om de haverklap keek ik even op vacaturesites. (Voel je emoties)
Waarom voel ik me zo? Omdat mijn huidige baan me veel stress geeft. Ik moet zo vaak overwerken dat ik nauwelijks een eigen leven heb: als ik thuiskom, eet ik wat, douche ik en moet ik alweer naar bed. Ook met mijn collega’s kan ik niet goed opschieten. L heeft het duidelijk op mij gemunt en maakt me steeds zwart in de groepschat. Ik geef wel tegengas, maar ik vind het echt zonde om mijn tijd en energie aan zulke onzin te verspillen, en steeds op mijn hoede te moeten zijn dat iemand me een loer draait. (Vind de trigger)
Ik ben wel moe, maar het is nog niet zo erg dat ik per se ontslag moet nemen. Dus ik ga verder met solliciteren en mijn cv en portfolio bijwerken, en als er een geschikte kans voorbijkomt, neem ik vrij om op gesprek te gaan. Daarnaast wil ik mezelf nog een maand de tijd geven om het aan te kijken en te oefenen met hoe ik me uitdruk en hoe ik erin sta. Er is tenslotte iemand om tegen te schelden… ik bedoel, om mee te oefenen. Dat moet ik niet laten liggen. (Denk na over verbeteringen of hoe je ermee omgaat)
De wereld is een enorm bos, en al die rare mensen zijn de giftige paddenstoelen in dat bos. Ik hoef me niet af te vragen waarom er giftige paddenstoelen zijn, en ik hoef ze al helemaal niet te proberen uit te trekken. Kom op, het is een bós! Ik hoef alleen te onthouden dat het gewoon een giftige paddenstoel is, en dat die me echt niet kan tegenhouden om verder te lopen. (Stel jezelf gerust)
- 📝 Lees ook: Lees deze woorden als je angstig bent: zachte en krachtige zinnen om jezelf voor te houden
Sjabloon voor de oefening | Dagboeksjabloon
Mijn emotie van vandaag is: ________ (boos, angstig, onrustig, geïrriteerd…)
Waarom voel ik me zo? ________ (denk aan de aanleiding, iets wat iemand zei, druk op het werk of in je leven, of je eigen verwachtingen)
Als ik deze dag over mocht doen, wat zou ik dan doen? En wat wil ik hierna doen? ________
Wat ik tegen mezelf wil zeggen: ________ (geef jezelf een liefdevolle zin, of erken wat je vandaag hebt gedaan)
Zelfbewustzijn bereik je niet in één keer. Het vraagt oefening, zodat je je emoties, gedachten en behoeften steeds beter leert kennen en jezelf in het dagelijks leven warmte en steun leert geven. Als je blijft oefenen, merk je dat je zelfverzekerder wordt, keuzes maakt die beter bij je passen en beter weet hoe je met jezelf en anderen omgaat.
Neem elke dag even tijd om aandacht aan jezelf te geven en plant zo een klein boompje in je hart. Langzaam groeit het en wordt het sterk, en hoe hard het buiten ook stormt, het wiegt alleen een beetje heen en weer en blijft stevig geworteld. 🌳
